GİRESUN TİCARET BORSASI - AB PROJEMİZ

"FINDIK LİSANSLI DEPO KURULMASI Projesi"

Giresun Ticaret Borsası olarak; 1990'lı yılların başından beridir, fındık borsası kurulması konusunda her platformda çalışmalar yürütmüş, 2005 yılında “5300 sayılı Tarım ürünleri Lisanslı depoculuk kanunu” ve “Ürün ihtisas borsaları yönetmeliği” çıktıktan sonra bu konuda çalışmalar hız kazanmıştır.

Bunun neticesinde düzenlenen “Fındık Lisanslı Depo Yönetmeliği” taslağı bakanlığa bildirilmiş ve yönetmeliğin çıkarılmasına katkı sağlamıştır. Diğer taraftan; Lisanslı depo ve spot borsa kurulumu için proje faaliyetlerine başlatılmış ve 2006 yılında Fındık Lisanslı Depo projesi hazırlanmıştır.

T.C.Sanayi ve Ticaret Bakanlığının otoritesinde yürütülen AB IPA Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı çerçevesindeki hibe fona; “Fındık Lisanslı Deposu ve Fındık Pazar Yeri Kurulması” projesi adı altında başvuruda bulunulmuş ve bu proje ilgili programa sunulan 532 proje arasından seçilen 47 projede 9.3 Milyon EURO bedelle en büyük hibe bütçesi almaya hak kazanmıştır. Bu aşamadan sonra Borsamızın bünyesinde AB Proje Geliştirme ve Uygulama Ofisi kurulmuş ve proje faaliyetlerinin yürütülmesi çalışmalarına başlanmıştır.

PROJE TANITIMI
Bu proje, Fındık Tanıtım Grubu tarafından TÜBİTAK-MAM'da yaptırılan “Fındıklarda Aflatoksin Oluşumuna Etki Eden Faktörlerin ve Önleyici Tedbirlerin Alınması” ve ""Fındık ve Fındıklı Ürünlerin Raf Ömürlerinin Belirlenmesi ve Uzatılması Çalışmaları"" adlı bilimsel çalışma sonuçları göz önüne alınarak geliştirilmiş ve yapılan araştırmalar sonucunda bu verilere uygun depolama sistemleri projelendirilmiştir.

Fındık gibi sert kabuklu meyvelerde en önemli kalite kaybı açılaşmadır.Fındık yağın lipid oksidasyonu veya hidrolizi ile açılaşır. Lipid oksidasyon başladıktan sonra kalite hızla azalır. Serbest kalan yağ asitleri oksidasyon reaksiyonunu başlatır. Buna bağlı olarak oluşan hidroperoksitler peroksidaz etkileriyle sıcaklık ve bağıl nemin etkisiyle fındıkta kokuşma ve acıma yapan ikincil, üçüncül ürünlere dönüşürler.



Bu bozulma mekanizması Oksijen, Işık, Isı, Su aktivitesi, mikroorganizmalar, Metal iyonları, yağ asitleri ve enzimler gibi bir çok faktör tarafından hızlandırılmaktadır. Ayrıca, fındık lipid oksidasyonu tetikleyici katalizör etkisi yapan bakır, demir ve manganez bakımından zengin bir gıda maddesi olduğundan acılaşma bu minerallere bağlı olarak daha hızlı olabilmektedir.
Gıda maddelerindeki kimyasal, biyokimyasal ve mikrobiyolojik değişimleri sınırlayan en önemli faktör su aktivitesidir. Su aktivitesi düştükçe gıdalarda kalite kayıpları da azalmakta, saklanma süreleri uzamaktadır. Fındığın saklanmasındaki en önemli esas öncelikle düşük bağıl nem (%60-70) daha sonra düşük sıcaklık (5-100C) koşullarının sağlanmasıdır. Bağıl nemin %70'in üzerinde olduğu durumda küfler gelişmeye başlayarak fındıkta Aflatoksin riskini artırmaktadır.

Yapılan araştırmalar sonucunda en ideal saklama koşullarının Azot -CO2 karışımlı gaz altında depolanmasıdır. Ancak, CO2 gazının eldesi ve kullanımının çevresel etkileri sebebiyle projemizde sadece Azot gazı kullanılmıştır. Azot Gazının Faydaları nelerdir? :
1- Ortamdaki Oksijeni uzaklaştırarak biyolojik ve mikrobiyal faaliyetleri durdurur.
2- Fındık yağının Oksijen bağlayarak Yağ asitlerinin hidroperoksit reaksiyon göstermesini engeller.
3- Fümügasyon özelliği sebebiyle, Fındık kurdu, kelebeği ve lavralarının yaşamasını, üremesini önler.
4- Aspergilus flavus cinsi küflerin etkisiz hale getirerek, depolama sırasında aflatoksin artışlarını durdurur.
5- Ortama verilen azot gazının rutubeti ayarlandığından, rutubetin sebep olduğu çürümeyi durdurur.


"Giresun Fındık Lisanslı Deposu ve Spot Borsası" 30 dönüm arazi üzerine kurulacak olup toplam 13.500 m2 inşaat alanına sahiptir. Projemiz ile gerçekleştirmeyi düşündüğümüz yatırımın içeriği ise;

- 17.000 ton kapasiteli 24 adet çelik siloda azot gazı altında depolama tesisi
- Akredite Kalite Kontrol Laboratuvarı
- Fındık Spot Borsa binası (Borsa seans salonu, idari kısımlar, konferans salonundan oluşan kompleks)
- Spot satış için ürün bekleme yerleri
- Araç kantarı, Güvenlik noktaları gibi yardımcı tesisler



Kabuklu Fındık Depolama Tesisi, Fındık Lisanslı Depoculuğu yönetmeliğinde belirlenen 2 yıllık saklama koşulu dikkate alınarak, ürün kalitesinin korunması amacıyla Azot gazı altında saklanmasını sağlar.4 grupta bulanan tolam 24 siloda 17.000 ton'luk kapasiteye sahiptir. Kabuklu fındıklar 2'er randıman aralıklı olarak 4 grupta depolanmaktadır.


Kabuklu Fındık Depolama Tesisi şu bölümlerden oluşur:
* Araç tartım ve kayıt istasyonu,
* Araç boşaltma ve çuvallı tartım yeri,
* Kabuklu fındık temizleme bölümü,
* Kabuklu fındık tankları analiz sonucu bekleme yeri,
* Kabuklu depo hattı besleme istasyonları,
* Kabuklu fındık besleme üniteleri(konveyör ve elevatörler),
* Kabuklu fındık siloları,
* Kabuklu fındık boşaltma üniteleri(konveyör ve elevatörler),
* Kabuklu fındık paketleme istasyonları(big-bag ve çuval dolum),
* Kabuklu fındık teslim yerleri,

        
        
Akredite laboratuvar 4 bölümden oluşmaktadır.
1- Numune kabul ve kayıt bölümü
2- Randıman kırma bölümü
3- Randıman ve Fiziksel analizler bölümü
4- Kimyasal analizler bölümü

Akredite Laboratuvar diğer bölümlerden bağımsız, ayrı bir statüde çalışır. Laboratuvara giriş ve çıkışlar kontrol altında olup, yetkililerin dışında girişler Laboratuvar Müdürünün onayıyla gerçekleştirilir. Bu uygulama, laboratuvarın tamamen şeffaf, güvenilir analiz sonuçları elde etmek için güvenir kılar.
Spot Borsa Binası ise; 4 kattan(Bodrum, Giriş, 1 ve 2. katlar) oluşup toplam 4000 m2 alana sahiptir.


* Sığınak, Garaj, Mutfak ve ısı merkezinin bulunduğu Bodrum katı;
* Tamamen bilgisayar ortamında alım-Satım işlemlerinin yapıldığı, satıcıların seansı izleyebileceği bölümler, fiyat hareketlerini ve endekslerini gösteren ekranların bulunduğu, alıcıların dinlenme bölümlerinin bulunduğu, alıcı ve satıcı kısımlarının birbirinden ayrı giriş ve çıkışlarının olduğu, her iki tarafta tescil servislerinin bulunduğu Giriş Katı;
* 185 kişilik konferans salonunun, Lisanslı depo müdürlüğünün, Bilgi işlem merkezinin, Borsa Yönetim Kurulu Başkan Odasının ve Genel Sekreterliğin bulunduğu 1.Kat;
* Basın ve halkla ilişkiler, İnsan kaynakları departmanının, İstatistik ve bülten yayınlama departmanının, Meclis toplantı odasının, AR-GE ve AB proje ofisinin, Arşiv, Mescit, Yemekhanenin bulunduğu 2.Kat;bulunmaktadır.